In GENIET zetten wij de mooiste musea en verborgen parels van Nederland  voor je op een rij. Zo blijf je op de hoogte van alle culturele hoogtepunten die het Nederlandse museumlandschap te bieden heeft. Deze keer: vier  musea in Gelderland die je niet mag overslaan. 

Vier bijzondere Gelderse musea

Samen reizen we door de provincie Gelderland. Een bezoek aan deze provincie zal liefhebbers van modern realisme, kastelen en landschappen niet teleurstellen. We brengen een bezoek aan Museum MORE, Veluws Museum Hagedoornse Plaatse, Museum STAAL en Kasteel Wijchen. Geniet van alles wat deze musea te bieden hebben door het filmpje te bekijken!

In deze korte film gaan we op bezoek bij Museum van Bommel van Dam in Venlo. Het museum is gehuisvest in een voormalig postkantoor en werd opgeleverd in 2021. Museum van Bommel van Dam is een museum voor moderne, hedendaagse kunst en design en is hiermee toonaangevend voor de regio Noord Limburg.

 

Bijdrage leveren aan de samenleving – zo doet Museum van Bommel van Dam het

Een groot onderdeel van de missie van Museum van Bommel van Dam is gebaseerd op het leveren van een wezenlijke bijdrage aan een schonere, betere en socialere wereld. Dit gedachtegoed is zichtbaar in het museum door het gebruik van recyclebaar materiaal in de architectuur, samenwerkingen met lokale designers en hergebruik van materialen uit de verbouwing. 

 

Oorspronkelijke functie van het museum

Het museum was dus voorheen een postkantoor. Deze oorspronkelijke functie van het gebouw is terug te zien in het design en de architectuur. Zo zie je in het auditorium hoe de vormgever en architect hebben samengewerkt om envelop vormen terug te brengen. Ook bij de blikvanger, een icoon op het dak van het museum, is dit te zien. Op de blikvanger, die overigens in de volksmond de duikbril wordt genoemd, zijn er aluminium platen aangebracht in een envelop structuur.

 

Kunst beleven op diverse manieren

Museum van Bommel van Dam dankt haar naam aan het echtpaar van Bommel van Dam die hun collectie in 1971 schonken aan het museum. Naast tentoonstellingen over bekende, nationale en internationale kunstenaars biedt het museum ook graag een podium aan lokale kunstenaars. De verschillende tentoonstellingsruimtes bieden de mogelijkheid om deze lokale vormgevers, schilders of designers hun werk te laten exposeren.

Het museum vindt het belangrijk dat iedereen kunst kan beleven op allerlei manieren. Bijvoorbeeld in de vorm van tentoonstellingen, rondleidingen en bijeenkomsten. Museum van Bommel van Dam werkt daarnaast met diverse partners aan maatschappelijke kunstprojecten, binnen en buiten de muren van het museum. Ook zijn ze actief op zoek naar verbindingen met de maatschappij. Zij zien moderne en hedendaagse kunst als dé manier om dit te doen. Zo dragen ze bij aan de maatschappelijke en stedelijke ontwikkeling van Venlo en de regio. In het museum worden dan ook onderwerpen aangehaald zoals vergroening, positieve gezondheid en stimulering van het klimaat om lokale makers een podium te bieden.

Iedereen is van harte welkom in het museum. Dat is onder andere de reden dat een groot deel van het museum vrij toegankelijk is. Ook kun je vanuit je luie stoel het digitale depot van het museum bewonderen!

Benieuwd wat je van een bezoek aan dit museum kunt verwachten? Je krijgt alvast een korte rondleiding in de korte film!

Het Keatsmuseum bevindt zich in Franeker en is het oudste sportmuseum van Nederland. In het museum kun je verschillende objecten en attributen bewonderen die met het spel kaatsen te maken hebben. Zo kun je bijvoorbeeld zien hoe een kaatsbal gemaakt wordt, welke prijzen er gewonnen kunnen worden en is het zelfs mogelijk om zelf een balletje te slaan op de spelcomputer.

 

Het ontstaan van keatsen

Oorspronkelijk ontstond kaatsen in Picardië, in Frankrijk. Daar speelden ze zonder of met racket op overdekte banen. Al snel trok het spel richting Friesland, waar een universiteitsbestuur zelfs een kaatsmeester aannam om leerlingen te leren kaatsen. Zo werd het kaatsen een echte elite sport. In de 16e eeuw werd het meer een volkssport en werd ook het Friese kaatsspel opgericht. Rond 1853 werd er een permanente commissie opgericht om het kaatsen te reglementeren in Franeker. Ook werd er de Nederlandse Keatsbond opgericht waar toendertijd vijfentwintig verenigingen bij aangesloten waren. Nu zijn het er honderd en worden er ruim vierhonderd wedstrijden per jaar georganiseerd. Kaatsen is dus zeker een levende sport.

 

Bewonder de kaatsprijzen en leer het spel

In het Keatsmuseum zijn er verschillende attributen en kaatsprijzen te zien. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan een telegraaf, wat het scorebord van het kaatsen is. De oudste prijs die je in het museum kunt vinden is de kaatsklauw. Deze werd aan de gevel gehangen van een cafe, zodat men kon zien dat er op die dag in het dorp een wedstrijd zou worden gespeeld. Bij het spel kon je veel verschillende prijzen winnen, zoals aardewerken bordjes, zilveren kaatsballen, broodroosters en vishengels. Tegenwoordig win je voornamelijk prijsgeld. Maar, de allerbelangrijkste prijs die je als kaatser kan winnen, is de krans. Thuis hang je deze aan de muur en zo wist iedereen dat jij had gewonnen.

Ook kun je in het Keatsmuseum het kaatsspel leren. Er zijn vrijwilligers aanwezig die je graag de spelregels uitleggen. Daarnaast biedt het Keatsmuseum je ook een clinic aan. Zo kun je alle kennis die je hebt vergaard in het museum ook in de praktijk brengen.

In de korte film krijg je alvast een inkijkje in het Keatsmuseum en kun je alvast een aantal unieke prijzen bewonderen!

In VERDIEP duiken we in een onderwerp en bezoeken we meerdere musea die allemaal een puzzelstukje met informatie in hun collectie bewaren. In deze aflevering nemen wij je mee op langs de diverse musea waarin de Tweede Wereldoorlog het onderwerp van de collectie is.

De herinnering aan de Tweede Wereldoorlog

Jaarlijks staan we in Nederland stil bij de Tweede Wereldoorlog en herinneren we de slachtoffers van deze periode. In dit verdiepende filmpje gaan we langs bijzondere musea waar de Tweede Wereldoorlog in verschillende delen van Nederland wordt aangehaald. We bezoeken Herinneringscentrum Kamp Westerbork, het Nationaal Onderduikmuseum, Museum Ergens in Nederland 1939-1945 en Bevrijdingsmuseum Zeeland.

In Medemblik, tussen de polder en het IJsselmeer, vind je het Stoommachinemuseum. Waar eerst diverse molens ervoor zorgden dat bewoners hun voeten droog hielden, werd er plaats gemaakt voor stoomgemalen. In het Stoommachinemuseum kan je diverse stoommachines en het stoomgemaal, wat nu een Rijksmonument is, in het echt bewonderen.

 

De collectie van het Stoommachinemuseum

In het Stoommachinemuseum heb je de mogelijkheid om een diverse collectie stoommachines te bekijken, welke door vrijwilligers in bedrijf worden gehouden. Ook vertellen zij je meer over de ontwikkeling en werking van een stoommachine.

De stoommachines die je in het museum kan bekijken, hebben op diverse plekken in Nederland gestaan. Zo is er bijvoorbeeld een machine te zien die ooit in een naaifabriek stond. Er zijn ook verschillende modellen te zien die de werking van een stoommachine illustreren. Ook kan je zien voor welke doeleinden de stoommachine onder andere werd gebruikt. Zo is er een model van een stoomschommel en een mini stoommachine welke energie opwekte en waar men een radio op kon aansluiten tijdens de Tweede Wereldoorlog.

 

Stoomgemaal met grootste pomp in Europa

In 1869 wordt het stoomgemaal in Medemblik geplaatst om de molens te ondersteunen in het afvoeren van water. In 1907 wordt het stoomgemaal vergroot door een pomp die in slechts 1 minuut 415.000 liter water kan afvoeren. Dit was toendertijd zelfs de grootste pomp in Europa!

Toen het gemaal in 1977 werd gesloten, was het echter niet de laatste keer dat de pomp werkzaam was in het gemaal. In 1998 stond het water namelijk zo hoog dat het Waterschap moeite had met het afvoeren van al het water met de moderne technologie. Drie dagen en drie nachten werkte de pomp in het gemaal mee om Nederland droog te houden.

Bij een bezoek aan het Stoommachinemuseum krijg je de unieke kans om verschillende stoommachines in het echt te zien en de stokers een handje te helpen! Ook kan je in het lab zelf een stoommachine onder stoom brengen. Het museum is daarmee geschikt voor jong, en oud.

In de podcast Je Eerste Keer bezoeken bekende, Nederlandse makers een museum waar zij nog nooit eerder zijn geweest. Na afloop van het bezoek gaat host Sammie van den Broek met hen in gesprek. Wat doet de collectie met ze en wat hebben ze er van opgestoken? In hoeverre kan het museum ons inspireren, verrassen of misschien zelfs wel veranderen? Je Eerste Keer is een podcast van MuseumTV in samenwerking met CJP. Deze aflevering: een bezoek aan het Nationaal Militair Museum met Aiko Beemsterboer.

Aiko Beemsterboer, een jonge succesvolle actrice, brengt een bezoek aan het Nationaal Militair Museum in deze podcastaflevering. Ze is onder andere bekend van haar rol in Mijn Beste Vriendin Anne Frank, waar ze de rol van Anne Frank vertolkt. Aiko heeft altijd al interesse gehad in de Luchtmacht, maar heeft zich eigenlijk nooit eerder verdiept in de volledige Nederlandse Krijgsmacht. Ze wist dan ook niet dat het Nationaal Militair Museum bestond. Het is dan ook niet gek dat ze geen idee heeft wat ze moet verwachten. Aiko hoopt in ieder geval dat ze het spectaculairste gaat zien, maar gaat hier in de eerste instantie niet vanuit. Totdat ze bij het museum aankomt en overweldigt wordt door het grote gebouw met allemaal F16 vliegtuigen, voertuigen en raketten.

Hieronder kan je diverse objecten bekijken die behandeld worden in de podcast.

Voorliefde voor het onderwerp

Aiko heeft een grote voorliefde voor het onderwerp van de Nederlandse Krijgsmacht, specifiek de Luchtmacht. Ze is dan ook mega enthousiast na haar bezoek aan het Nationaal Militair Museum. Het is namelijk helemaal niet stoffig, maar juist heel interessant en overweldigend. Wel vind Aiko dat haar een bezoek een dubbel gevoel achterlaat. Aan de ene kant vind ze het onderwerp interessant en is ze onder indruk van de technologische ontwikkelingen, welke macht en kracht uitstralen, die met de Nederlandse Krijgsmacht gepaard gaan. Ze vindt ook dat je de geschiedenis voelt. Maar, ze belicht ook de andere kant: de reden dat we deze middelen nodig hebben is minder leuk.

De diversiteit van de collectie

De collectie van het Nationaal Militair Museum heeft veel diverse attributen en brengt verschillende onderwerpen onder de aandacht. Zo kan je een grote collectie aan militaire wapens zien in het museum. Aiko is voornamelijk enorm onder de indruk van enkele revolvers uit de Gouden Eeuw. Deze zijn gemaakt van ivoor en hebben een toekomstfantasie-achtige uitstraling. Haar gids vertelt haar zelfs dat deze wapens al snel voor een half miljoen verkocht worden! Ook beschikt het museum over een raket van maar liefst viertien meter lang. Hij hangt daarnaast vijf centimeter boven de grond, waardoor je de raket goed kan bekijken, maar ook de dreiging voelt.

Persoonlijke verhalen brengen het onderwerp tot leven

Ook is het mogelijk om in het museum te luisteren naar persoonlijke verhalen van mensen die deel hebben uitgemaakt van de Nederlandse Krijgsmacht. Zo hoort Aiko een verhaal van een vrouw die haar been verliest, nadat iemand zich opblaast achter haar. Doordat je veel wapens, voertuigen en tanks ziet, is het wellicht makkelijk om te vergeten dat er ook mensen achter deze attributen zitten. Aiko vindt deze persoonlijke verhalen dan ook fijn, omdat ze je gevoel koppelen aan de instrumenten.

In het museum heb je de mogelijkheid om je compleet te verdiepen in de wereld van de Nederlandse Krijgsmacht. Of je nou alleen de basis informatie wilt weten, of juist helemaal wilt opgaan in de details. Je kunt het doen bij een bezoek aan het Nationaal Militair Museum volgens Aiko!

 

In het Limburgs Schutterij Museum wordt de Limburgse volkscultuur getoond door middel van geweren, vaandels en uniformen. 

 

Schutterijen: verleden en heden

De schutterij bestond vroeger uit de verdedigers van een dorp. In de Limburgse dorpen is dit nog steeds terug te zien in de volkscultuur, aangezien de schutterijen hier zijn blijven bestaan. Bijna ieder dorp heeft vandaag de dag nog een schutterij. Dit zijn gewapende mensen met een drumband en een koningspaar.

 

De verschillende rollen te zien in het Limburgs Schutterij Museum

Het Limburgs Schutterij Museum is gevestigd in een aan eredienst onttrokken kerk. Bij binnenkomst zie je direct de afdeling met uniformen naar voorbeeld van een oud model wat gedragen werd door het Nederlandse leger. Ook de uniformen die vandaag de dag gedragen worden door de mensen binnen een schutterij zijn hier te bewonderen. Hiervan is de Bieleman, het Limburgse woord voor de man met de bijl, een voorbeeld. De functie van de Bieleman is om voorop in de stoet te lopen en de weg vrij te maken. 

 

De vlaggen 

In de kerk kan je van een bovenaanzicht de verschillende vlaggen van de Limburgse schutterijen bekijken. In de Ridderzaal hingen in de 17e eeuw ook vlaggen van de provincies die daar vertegenwoordigd werden. Vandaar dat op deze wijze de vlaggen worden getoond van de Limburgse schutterijen.

 

Het koningspaar 

Het koningspaar van een schutterij wordt bepaald aan de hand van het koningsvogelschieten. De schutterij gaat tijdens dit evenement als stoet door het dorp naar de plek waar de schietwedstrijd plaatsvindt. Daar staat een houten vogel op een paal, welke door de leden van de schutterij wordt beschoten. Degene die het laatste stukje van deze vogel van de paal schiet, wordt benoemd tot schutterskoning van het jaar. Hiermee verdient diegene het voorrecht om de zilveren koningsvogel te mogen dragen als een soort trofee. Deze trofee of schat wordt verrijkt met losse schilden van respectievelijke koningen. In het museum zie je zulke schilden, zelfs al uit de 18e eeuw!

In het Limburgs Schutterij Museum krijg je dus de unieke kans om het Limburgs erfgoed en het schutterswezen, van uniform tot wapen, levend te bekijken.

In het Afsluitdijk Wadden Center, welke als een schuimkraag op de Afsluitdijk ligt, leer je de vele verhalen kennen die het water en de dijk kennen. Het is namelijk niet alleen een verbindingsweg tussen Friesland en Noord-Holland of een afsluiting tussen het Zoete IJsselmeer of de Zoute Waddenzee. Hoe de Afsluitdijk is ontstaan, welke betekenis het draagt en hoe de dijk verder ontwikkeld wordt, leer je in het Afsluitdijk Wadden Center.

 

De geschiedenis van de Afsluitdijk

Nederland heeft in haar geschiedenis veel te maken gehad met water en overstromingen langs de Zuiderzee, nu bekend als het IJsselmeer. In 1891 had Cornelis Lely al het idee om de Zuiderzee af te sluiten om deze problemen te voorkomen. Zijn ideeën werden echter steeds op de lange baan geschoven. In 1916 vindt er een grote overstroming plaats met veel doden en gewonden als gevolg. Sindsdien kwamen er concrete plannen voor de afsluiting van de Zuiderzee.

Cornelis Lely dient vervolgens in 1917 zijn plannen in bij de regering, samen met Nobelprijswinnaar Hendrik Lorentz, bekend van de Lorentzsluizen. De plannen worden goedgekeurd en in 1927 begint de bouw van de Afsluitdijk. Dit werd toendertijd nog voor het grootste deel met de hand gedaan. Zo’n vijfduizend mannen stonden dagelijks met basaltblokken van twintig tot zestig kilo te slepen. Het heugelijke moment kwam op 28 mei 1932 toen het laatste gat bij geul de Vlieter werd dichtgegooid en de Afsluitdijk officieel afgerond werd.

 

Vernieuwing rondom de Afsluitdijk – te zien in het Wadden Center

Een groot deel van Nederland ligt onder de zeespiegel. Dit houdt dus in dat de Afsluitdijk vele delen van Nederland beschermd tegen het water. De dijk is echter wel aan vernieuwing toe, aangezien het klimaat verandert. Zo zal de Afsluitdijk verhoogd worden met twee meter in verband met de voorspelde stijging van de waterspiegel. Hiervoor worden innovatieve betonblokken gebruikt.

Ook kan je vanaf het Afsluitdijk Wadden Center de diverse innovaties zien die geïnstalleerd zijn rondom de Afsluitdijk. Zo kan je het windpark en de Blue Energy centrale, waar energie wordt opgewekt door zout en zoet water te combineren, zien. 

Het Afsluitdijk Wadden Center is overigens ook ontzettend leuk om te bezoeken met kinderen. Zo wordt er een vismigratierivier geplaatst, waardoor vissen straks weer in zowel het zoete, als het zoute water kunnen zwemmen. Door middel van een VR-bril kan je zien hoe deze vismigratierivier er uit komt te zien. Ook is het mogelijk voor kinderen om hun eigen vis in te kleuren en deze tot leven te brengen in het aquarium van het Wadden Center.

In de podcast Je Eerste Keer bezoeken bekende, Nederlandse makers een museum waar zij nog nooit eerder zijn geweest. Na afloop van het bezoek gaat host Sammie van den Broek met hen in gesprek. Wat doet de collectie met ze en wat hebben ze er van opgestoken? In hoeverre kan het museum ons inspireren, verrassen of misschien zelfs wel veranderen? Je Eerste Keer is een podcast van MuseumTV in samenwerking met CJP. Deze week: een bezoek aan het Marinemuseum met Govert Sweep.

Govert Sweep, voornamelijk bekend van zijn YouTube carrière, gaat op bezoek bij het Marinemuseum in Den Helder. Hij is opgevoed met diverse bezoeken aan musea samen met zijn familie. Hoewel hij het veelal zag als verplichte kost vond hij het vaak wel erg leuk. Op jonge leeftijd ontdekt Govert dan ook dat het bezoek aan een museum veel meer inhoud heeft dan alleen het urenlang bekijken van schilderijen. 

Hieronder kan je diverse objecten bekijken die behandeld worden in de podcast.

Govert Sweep en zijn interesse in (militaire) geschiedenis

Govert heeft een grote interesse in (militaire) geschiedenis. Hij heeft zich echter nog niet eerder verdiept in de geschiedenis van de marine. Dit was niet per se onwelwillendheid, maar heeft meer te maken met het feit dat er meer te zien is rondom de marechaussee, bijvoorbeeld in films. Zijn bezoek aan het Marinemuseum geeft Govert dus de unieke kans om met eigen ogen te beleven hoe het werk van mariniers in zijn werk gaat.

Zo mag Govert de onderzeeboot Tonijn, welke voor het grootste gedeelte in originele staat te zien is, van binnen bekijken. Deze onderzeeboot is overigens de enige in Nederland die open is voor publiek. De boot werd zelfs gebruikt tijdens de Koude Oorlog! In de boot wordt Govert meegenomen door de verschillende ruimtes, zoals de machinekamer en keuken. Veel van de ruimtes zijn nog ingericht zoals voorheen, bijvoorbeeld met matrassen en zakken oude was.

 

De persoonlijke verhalen van mariniers in het Marinemuseum

Er is veel te leren in het museum, maar wat misschien wel de meeste indruk maakt, zijn de persoonlijke verhalen van mariniers in het Marinemuseum. Zo wordt er het verhaal verteld over het schip Abraham Crijnssen. In 1942 wordt de Slag om de Javazee verloren van Japan. Dit betekent dat het schip koers legt naar Australië om te vluchten naar een veilige haven. Om hier ongezien en veilig aan te komen, vermommen de bemanningsleden het schip als een tropisch eiland. Acht dagen later arriveert het schip met de bemanningsleden in Australië. Deze ontsnappingspoging wordt gezien als de meest ingenieuze in de maritieme geschiedenis. De Abraham Crijnssen maakt sinds 1997 deel uit van het Marinemuseum. Volgens Govert komt de geschiedenis echt tot leven als je over de boot heen loopt. Zelfs de emotie, sfeer en spanning zijn nog te ervaren!

Het beeld van de marine wordt in het Marinemuseum tot leven gebracht door middel van de schepen en boten die je kan bewandelen, maar ook de persoonlijke verhalen die verteld worden. Zoals Govert zelf zegt: de geschiedenis is absoluut niet saai, al helemaal niet als je een plek kan bezoeken waar de geschiedenis tot leven wordt gebracht, zoals bij dit museum.

In GENIET zetten wij de mooiste musea en verborgen parels van Nederland  voor je op een rij. Zo blijf je op de hoogte van alle culturele hoogtepunten die het Nederlandse museumlandschap te bieden heeft. Deze keer: vier musea in Drenthe die je niet mag overslaan. 

Vier bijzondere Drentse musea

Samen reizen we door de provincie Drenthe. Van veen en valse kunst tot gevangeniscellen: je ziet het voorbij komen in de musea die belicht worden in dit filmpje. We brengen een bezoek aan het Stedelijk Museum Meppel, Museum Valse Kunst, Nationaal Gevangenismuseum en het Openluchtmuseum Veenpark. Geniet van alles wat deze musea te bieden hebben door het filmpje te bekijken!

Het is de missie van MuseumTV om een zo breed mogelijk publiek in aanraking te brengen met kunst en cultuur. Dit doen wij op ons gezamenlijke video on demand-platform voor de Nederlandse musea. Via onze partners brengen wij het platform actief onder de aandacht van het Nederlandse publiek.

expand_less

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief

ontvang het laatste nieuws, tips en aanbiedingen
van MuseumTV.nl
Ik ga akkoord met de algemene voorwaarden en het privacy beleid.