Banner Libeskind

Daniel Libeskind is een Pools-Joodse architect, die geboren is in 1946. Velen kennen Libeskind als ontwerper van het Joodse Museum in Berlijn of het Holocaust Namenmonument in Amsterdam. Terwijl Daniel Libeskind opgroeit, is het echter niet direct duidelijk dat er een toekomst in de architectuur voor hem klaar ligt. De ontwerpen van Libeskind worden vanaf zijn 53e voornamelijk gebruikt voor monumenten gerelateerd aan de Holocaust en de Tweede Wereldoorlog. Maar, wat maakt Libeskind eigenlijk de geschikte architect om de herinneringen aan de Holocaust vast te leggen?

De persoonlijke relatie van Libeskind met de Holocaust

De Joodse Daniel Libeskind wordt één jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog geboren. Hij maakt van dichtbij mee wat de Holocaust met mensen heeft gedaan. Zo zijn de ouders van Libeskind overlevenden van de Holocaust. Zij ontmoeten elkaar aan de grens van de Sovjet Unie terwijl zij op de vlucht zijn voor het antisemitische naziregime vanDuitsland. Ze worden opgepakt, maar overleven de Holocaust. 

Het einde van de Tweede Wereldoorlog betekent voor vele Joden helaas niet het einde van antisemitisme. Libeskind wordt hier vanaf zijn jonge jaren al mee geconfronteerd. Zo wil hij graag piano spelen, maar de ouders van Libeskind zijn bang dat zodra zij een piano naar binnen brengen dit tot nog meer vijandigheid en afkeer gaat leiden. Hij krijgt daarom een accordeon, omdat deze verstopt kan worden in een aktetas en zo eenvoudig het huis ingesmokkeld kan worden.

Het gezin vertrekt uiteindelijk uit Polen en emigreert naar New York. Libeskind ziet daar al snel de Statue of Liberty. Dit maakt veel impact op hem. Hij zegt dan ook dat hij nooit heeft vergeten waar het beeld voor staat. Op dat moment ervaart Libeskind voor het eerst in zijn leven wat vrijheid is.

Daniel Libeskind als accordeonspeler

Ontwerpen van Holocaust monumenten

Het eerste monument dat Libeskind ontwerpt is het Joods Museum in Berlijn. Libeskind vindt het belangrijk dat de Joden op een significante manier gepresenteerd worden in het ontwerp van het Joods Museum. Zo moet er volgens hem niet alleen fysiek, maar ook mentaal aandacht worden besteed aan de Holocaust. Het onderwerp komt voor hem dichtbij gezien zijn eigen ervaringen en het verliezen van een groot deel van zijn familie tijdens deze periode.

In het ontwerp van Daniel Libeskind zijn er diverse Joodse kenmerken te herkennen. Zo vormt Libeskind het gebouw in een georganiseerde Davidsster. Ook zijn er tekeningen op het gebouw te zien waar zich in Berlijn belangrijke Joden bevonden. Alhoewel het museum na de oplevering bijna drie jaar leeg staat, trekt het alsnog enorm veel publiek. Veel mensen willen simpelweg het unieke ontwerp van Libeskind ervaren en bekijken. Na dit grote succes wordt Daniel Libeskind uitgenodigd om andere gebouwen en musea te ontwerpen die een relatie hebben met de Holocaust, bijvoorbeeld in Manchester, Londen, Kopenhagen en Osnabrück.

Joods Museum Berlijn

Het Holocaust Namenmonument in Amsterdam

Veel van Libeskind’s ontwerpen in relatie tot de Holocaust zijn gemaakt tussen 1990 en 2005. In 2016 presenteert Libeskind echter het nieuwe ontwerp voor het Holocaust Namenmonument in Nederland. Het Nederlands Auschwitz Comité kiest hem als de uitverkoren architect voor dit project. Zijn ervaring en persoonlijke link met het onderwerp is volgens dit Comité cruciaal voor het ontwerp van het monument.

Het monument herdenkt meer dan 102.000 Nederlandse Joodse slachtoffers en 220 slachtoffers met een Sinti of Roma achtergrond, die geen graf hebben gekregen. Het gaat hier om Nederlandse mensen die op grond van hun afkomst zijn vervolgd en/of gedeporteerd. Dit raakt Libeskind, omdat hij weet hoe het is om op basis van je afkomst veroordeeld te worden.

Libeskind implementeert de Joodse cultuur in het monument. Zo maakt hij gebruik van stenen met de namen van de slachtoffers erop. In de Joodse cultuur is het gebruikelijk om een steentje op het graf neer te leggen, als je deze hebt bezocht. Door ook in dit monument gebruik te maken van stenen probeert Libeskind de Joodse cultuur dus te eren.

Holocaust Namenmonument Amsterdam

Libeskind als geschikt kandidaat

Libeskind is dus de geschikte architect voor het ontwerpen van vele Holocaustmonumenten om diverse redenen. Hij heeft onder andere een diepe persoonlijke connectie met het onderwerp. Zo zijn ouders overlevenden van de Holocaust en heeft hij als jong kind veel haat tegen Joden hebben moeten verdragen. Daarnaast wil Libeskind graag aandacht geven aan de Holocaust: zowel fysiek, als mentaal. Libeskind was ook in staat om de Joodse cultuur en haar pijnpunten, zoals de Davidsster, te implementeren in zijn ontwerpen. En, wat misschien nog wel het belangrijkste is, is dat nabestaanden zich aangetrokken voelen tot zijn ontwerpen. Daniel Libeskind is dus in staat om zijn gevoel in ontwerpen van gebouwen en monumenten vast te leggen en naar voren te brengen.

Het is de missie van MuseumTV om een zo breed mogelijk publiek in aanraking te brengen met kunst en cultuur. Dit doen wij op ons gezamenlijke video on demand-platform voor de Nederlandse musea. Via onze partners brengen wij het platform actief onder de aandacht van het Nederlandse publiek.

expand_less

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief

ontvang het laatste nieuws, tips en aanbiedingen
van MuseumTV.nl
Ik ga akkoord met de algemene voorwaarden en het privacy beleid.